ఋతుసంహారమ్ చతుర్థః సర్గః

నవప్రవాలోద్గమసస్యరమ్యః ప్రఫుల్లలోధ్రః పరిపక్వశాలిః ।
విలీనపద్మః ప్రపతత్తుషారో హేమన్తకాలః సముపాగతో ఽయమ్ ॥
మనోహరైశ్ చన్దనరాగగౌరైస్ తుషారకున్దేన్దునిభైశ్ చ హారైః ।
విలాసినీనాం స్తనశాలినీనాం నాలంక్రియన్తే స్తనమణ్డలాని ॥
న బాహుయుగ్మేషు విలాసినీనాం ప్రయాన్తి సఙ్గం వలయాఙ్గదాని ।
నితమ్బబిమ్బేషు నవం దుకూలం తన్వంశుకం పీనపయోధరేషు ॥
కాఞ్చీగుణైః కాఞ్చనరత్నచిత్రైర్ నో భూషయన్తి ప్రమదా నితమ్బాన్ ।
న నూపురైర్హంసరుతం భజద్భిః పాదామ్బుజాన్య్ అమ్బుజకాన్తిభాఞ్జి ॥
గాత్రాణి కాలీయకచర్చితాని సపత్త్రలేఖాని ముఖామ్బుజాని ।
శిరాంసి కాలాగురుధూపితాని కుర్వన్తి నార్యః సురతోత్సవాయ ॥
రతిశ్రమక్షామవిపాణ్డువక్త్రాః సమ్ప్రాప్తహర్షాభ్యుదయాస్ తరుణ్యః ।
హసన్తి నోచ్చైర్ దశనాగ్రభిన్నాన్ ప్రపీడ్యమానాన్ అధరాన్ అవేక్ష్య ॥
పీనస్తనోరఃస్థలభాగశోభామ్ ఆసాద్య తత్పీడనజాతఖేదః ।
తృణాగ్రలగ్నైస్తుహినైః పతద్భిర్ ఆక్రన్దతీవోషసి శీతకాలః ॥
ప్రభూతశాలిప్రసవైశ్చితాని మృగాఙ్గనాయూథవిభూషితాని ।
మనోహరక్రౌఞ్చనినాదితాని సీమాన్తరాణ్య్ ఉత్సుకయన్తి చేతః ॥
ప్రఫుల్లనీలోత్పలశోభితాని సోన్మాదకాదమ్బవిభూషితాని ।
ప్రసన్నతోయాని సుశీతలాని సరాంసి చేతాంసి హరన్తి పుంసామ్ ॥
మార్గం సమీక్ష్యాతినిరస్తనీరం ప్రవాసఖిన్నం పతిముద్వహన్త్యః ।
అవేక్ష్యమాణా హరిణేక్షణాక్ష్యః ప్రబోధయన్తీవ మనోరథాని ॥
పాకం వ్రజన్తీ హిమజాతశీతైర్ ఆధూయమానా సతతం మరుద్భిః ।
ప్రియే ప్రియఙ్గుః ప్రియవిప్రయుక్తా విపాణ్డుతాం యాతి విలాసినీవ ॥
పుష్పాసవామోదసుగన్ధివక్త్రో నిఃశ్వాసవాతైః సురభీకృతాఙ్గః ।
పరస్పరాఙ్గవ్యతిషఙ్గశాయీ శేతే జనః కామరసానువిద్ధః ॥
దన్తచ్ఛదైః సవ్రణదన్తచిహ్నైః స్తనైశ్చ పాణ్యగ్రకృతాభిలేఖైః ।
సంసూచ్యతే నిర్దయమఙ్గనానాం రతోపభోగో నవయౌవనానామ్ ॥
కాచిద్విభూషయతి దర్పణసక్తహస్తా బాలాతపేషు వనితా వదనారవిన్దమ్ ।
దన్తచ్ఛదం ప్రియతమేన నిపీతసారం దన్తాగ్రభిన్నమ్ అవకృష్య నిరీక్షతే చ ॥
అన్యా ప్రకామసురతశ్రమఖిన్నదేహా రాత్రిప్రజాగరవిపాటలనేత్రపద్మా ।
స్రస్తాంసదేశలలితాకులకేశపాశా నిద్రాం ప్రయాతి మృదుసూర్యకరాభితప్తా ॥
నిర్మాల్యదామ పరిభుక్తమనోజ్ఞగన్ధం మూర్ధ్నో ఽపనీయ ఘననీలశిరోరుహాన్తాః ।
పీనోన్నతస్తనభరానతగాత్రయష్ట్యః కుర్వన్తి కేశరచనామపరాస్తరుణ్యః ॥
అన్యా ప్రియేణ పరిభుక్తమవేక్ష్య గాత్రం హర్షాన్వితా విరచితాధరచారుశోభా ।
కూర్పాసకం పరిదధాతి నఖక్షతాఙ్గీ వ్యాలమ్బినీలలలితాలకకుఞ్చితాక్షీ ॥
అన్యాశ్చిరం సురతకేలిపరిశ్రమేణ ఖేదం గతాః ప్రశిథిలీకృతగాత్రయష్ట్యః ।
సంహృష్యమాణపులకోరుపయోధరాన్తా అభ్యఞ్జనం విదధతి ప్రమదాః సుశోభాః ॥
బహుగుణరమణీయో యోషితాం చిత్తహారీ పరిణతబహుశాలివ్యాకులగ్రామసీమా ।
వినిపతితతుషారః క్రౌఞ్చనాదోపగీతః ప్రదిశతు హిమయుక్తః కాల ఏషః సుఖం వః ॥